‘MH-12’ची ओळख कायम; नव्या मालिकेसाठी आरटीओचा धाडसी प्रस्ताव, नंबरप्लेटपासून कॅमेऱ्यांपर्यंत बदलांची तयारी
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. ६ ऑगस्ट २०२६ ।। पुण्यात गाडी घेणाऱ्यांसाठी नंबरप्लेट म्हणजे केवळ लोखंडी पट्टी नाही; ‘एमएच-१२’ म्हटलं की पुणेरी ओळख त्याला चिकटलेली असते. आता याच ओळखीला नवा अंक-अक्षराचा तडका मिळण्याची शक्यता आहे. पुणे प्रादेशिक परिवहन कार्यालयाने सध्याच्या दोन अक्षरी मालिकेनंतर एक अंक आणि एक इंग्रजी अक्षर असलेली अल्फान्यूमेरिक मालिका सुरू करण्याचा प्रस्ताव केंद्राकडे पाठवला आहे. ‘MH-12’नंतर ‘1A’सारखी रचना करण्याचा विचार आहे. मात्र हा प्रस्ताव अद्याप अंतिम मंजूर झालेला नाही. सध्याची मालिका झपाट्याने संपत असल्याने आरटीओसमोर नवा क्रमांक देण्याचे संकट उभे ठाकले आहे.
पुण्यात वाहनांची संख्या वाढते आहे आणि नंबर मात्र संपत चालले आहेत. मार्चमध्ये आरटीओ तीन अक्षरी ‘AAA ते ZZZ’ मालिका सुरू करण्याच्या तयारीत असल्याचे वृत्त होते. पण पुढे अधिक दीर्घकालीन उपाय म्हणून अल्फान्यूमेरिक पद्धतीकडे कल वळला. पुण्यात ४३ लाखांहून अधिक वाहने नोंदणीकृत असल्याने ही समस्या किरकोळ नाही. विशेषतः दुचाकी आणि चारचाकींची वाढ पाहता जुन्या दोन अक्षरी मालिकेची मर्यादा स्पष्ट झाली आहे. म्हणजे पुणेकरांची गाडी वाढली, पण नंबरची पाटी मात्र ‘बस्स झाले’ म्हणत दार बंद करण्याच्या तयारीत आहे.
या बदलामागे आणखी एक गंमत आहे—‘MH-12’ टिकवण्याचा आग्रह आणि तंत्रज्ञानाची कसरत! ‘MH-61’सारखा नवा कोड देण्याऐवजी पुण्याची ओळख असलेला ‘MH-12’ कायम ठेवण्याची मागणी करण्यात आली होती. आता नवीन मालिकेचा प्रस्ताव स्वीकारला तर नंबरमध्ये अंक आणि अक्षर एकत्र दिसतील. मात्र त्यासाठी केवळ नंबरप्लेट बदलून भागणार नाही; वाहन नोंदणीचे सॉफ्टवेअर, प्लेट जनरेशन प्रणाली आणि VAHANशी संबंधित डिजिटल यंत्रणांमध्येही आवश्यक तांत्रिक बदल करावे लागतील. म्हणजे पुण्याचा नंबर बदलणार नाही, पण त्यामागचं डिजिटल गणित मात्र नक्कीच बदलणार आहे.
खरा प्रश्न आता ‘1A कधी येणार?’ हा आहे. केंद्राची मंजुरी मिळाल्यानंतरच नव्या मालिकेची अंमलबजावणी शक्य होईल. त्याआधी सध्याच्या मालिकेतील उपलब्ध क्रमांकांचा वापर सुरू राहणार आहे. त्यामुळे पुणेकरांनी ‘उद्या नंबरप्लेट बदला’ असा गैरसमज करून घेण्याची गरज नाही. उलट, वाढत्या वाहनसंख्येच्या शहरासाठी ही तात्पुरती नव्हे तर दीर्घकालीन नंबर व्यवस्था उभी करण्याची वेळ आली आहे. कारण पुण्यात वाहतूक वाढवणे सोपे झाले; पण प्रत्येक नव्या वाहनाला ओळख देण्यासाठी नंबर शोधणे आता आरटीओसाठीही कोडे बनले आहे.