WPI दर ९.७८ टक्क्यांवर; इंधन स्वस्त झाले तरी अन्नधान्य महागल्याने चिंता कायम
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. १५ ऑगस्ट २०२६ ।। महागाईचा आकडा थोडा खाली आला म्हणून सामान्य माणसाने सुटकेचा निश्वास टाकावा, अशी परिस्थिती मात्र नाही. जुलै २०२६ मध्ये घाऊक महागाईचा दर ९.७८ टक्क्यांवर आला, तर जूनमध्ये तो ९.८७ टक्के होता. म्हणजे घट झाली असली तरी ती केवळ ०.०९ टक्के-बिंदूंची आहे. नव्या २०२२-२३ आधारवर्षाच्या WPI मालिकेत जूनचा आकडा आतापर्यंतचा उच्चांक ठरला होता. जुलैमधील किरकोळ घट ही मुख्यतः इंधन आणि ऊर्जा क्षेत्रातील महागाई कमी झाल्यामुळे झाली आहे. मात्र अन्नपदार्थ आणि इतर वस्तूंच्या किमतीतील दबाव कायम असल्याने बाजारात त्याचा थेट दिलासा ग्राहकांच्या खिशाला लगेच मिळेलच असे नाही.
इंधन आणि ऊर्जा क्षेत्राने यावेळी मोठी कलाटणी दिली. जूनमध्ये या गटाचा महागाई दर २७.४१ टक्के होता; जुलैमध्ये तो २०.०५ टक्क्यांवर आला. कागदावर हा मोठा दिलासा दिसतो. पण घाऊक बाजारातील दर खाली आले म्हणजे पेट्रोल-डिझेलच्या पंपावरील किमती तातडीने कमी होतील, असा सरळ हिशेब करता येत नाही. पेट्रोल-डिझेलच्या किरकोळ दरांवर कर, डीलर कमिशन आणि इतर खर्चांचाही परिणाम होतो. त्यामुळे WPI कमी झाला म्हणून वाहनधारकांच्या खर्चाचा काटा लगेच उलटा फिरणार, असे समजणे घाईचे ठरेल. सरकारच्या आकडेवारीनुसार नव्या WPI मालिकेत इंधन व ऊर्जा हा महत्त्वाचा घटक आहे.
आता खरी चिंता अन्नपदार्थांच्या महागाईची आहे. जूनमध्ये WPI Food Index ६.१४ टक्के होता, तर जुलैमध्ये तो ६.६५ टक्क्यांवर पोहोचला. प्राथमिक वस्तूंचा महागाई दरही जूनमधील ७ टक्क्यांवरून ८.५२ टक्क्यांवर गेला. तयार वस्तूंच्या गटातही वाढ झाली असून हा दर ७.४८ टक्क्यांवरून ८.२९ टक्क्यांवर पोहोचला. म्हणजे एका बाजूला इंधनाच्या आकड्याने महागाईला खाली खेचले, तर दुसऱ्या बाजूला अन्न आणि प्राथमिक वस्तूंनी सामान्य ग्राहकाच्या चिंतेत भर घातली.
म्हणूनच ‘महागाई घटली’ ही बातमी ऐकायला सुखावह असली तरी बाजारात त्याचा अर्थ वेगळा आहे. WPI हा घाऊक किमतींचा निर्देशांक आहे; तो किरकोळ ग्राहकाच्या खिशातील प्रत्येक वस्तूची किंमत थेट मोजत नाही. नव्या WPI मालिकेत ९५७ वस्तूंचा समावेश असून किंमत नोंदींची व्याप्तीही वाढवण्यात आली आहे. त्यामुळे पुढील काळात इंधनातील घसरण इतर वस्तूंच्या वाढत्या किमतीला कितपत रोखते, हे महत्त्वाचे ठरणार आहे. आकडे सरकारला दिलासा देऊ शकतात; पण बाजारात भाजीची पिशवी, किराणा आणि घरखर्चाचे बिल हातात घेतल्यावरच सामान्य माणसाला खरी महागाई कळते!