पितृपक्षाचा किरकोळ परिणाम; मात्र जागतिक बाजारातील डॉलर, तेल आणि अमेरिकन व्याजदरांच्या दबावाने मौल्यवान धातूंना मोठा धक्का
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २९ सप्टेंबर २०२६ ।। सोन्याला सुरक्षित गुंतवणुकीचा मुकुट घालणाऱ्या बाजारानेच सोमवारी त्या मुकुटाला धक्का दिला. २८ सप्टेंबरला MCXवर सोने आणि चांदी दोन्हीमध्ये जोरदार घसरण झाली. ऑक्टोबर डिलिव्हरीचे सोन्याचे फ्युचर्स दिवसअखेर सुमारे ₹३,६९१ने घसरून ₹१,४७,२०२ प्रति १० ग्रॅम झाले. सोन्याने दिवसभरात ₹१,४६,७०५चा नीचांकही गाठला. दुसरीकडे चांदीच्या सप्टेंबर फ्युचर्समध्ये सुमारे ₹६,६६१ची घसरण होऊन दर ₹२,२८,०३५ प्रति किलोपर्यंत खाली आला. सकाळच्या व्यवहारातही सोन्याने ₹१.५० लाखांची महत्त्वाची पातळी गमावली होती. म्हणजे बाजाराने केवळ थोडीशी दुरुस्ती केली नाही, तर गेल्या काही दिवसांपासून सुरू असलेल्या दबावाला सोमवारी अधिक तीव्र रूप दिले.
पितृपक्ष सुरू असल्याने देशांतर्गत सराफा बाजारात खरेदी काहीशी मंदावते, ही बाब खरी; मात्र यावेळची घसरण केवळ धार्मिक काळाशी जोडणे म्हणजे बाजाराच्या मूळ कारणांकडे डोळेझाक करण्यासारखे ठरेल. आंतरराष्ट्रीय बाजारात अमेरिकन डॉलर मजबूत होणे, US Treasury यिल्ड वाढणे आणि कच्च्या तेलाच्या किमतीतील तेजी यांनी सोन्या-चांदीवर मोठा दबाव आणला आहे. तेल महागल्याने महागाईचा धोका वाढतो आणि त्यातून अमेरिकेची Federal Reserve व्याजदर अधिक काळ उच्च ठेवेल किंवा पुढे वाढवेल, अशी बाजारातील अपेक्षा बळावते. व्याज न देणाऱ्या सोन्यापेक्षा यिल्ड देणाऱ्या अमेरिकी मालमत्तांकडे गुंतवणूक वळण्याची शक्यता वाढते. २८ सप्टेंबरच्या बाजार अहवालानुसार US 10-year Treasury yield ५.१३ टक्क्यांपर्यंत आणि 30-year yield ५.४४ टक्क्यांपर्यंत पोहोचल्याचे नमूद करण्यात आले. त्यामुळे युद्ध, महागाई आणि अनिश्चिततेच्या काळातही सोन्याला यावेळी नेहमीचा सुरक्षित आश्रय मिळताना दिसला नाही.
आता पुढचा प्रश्न सराफा बाजाराचा आहे—ही घसरण थांबणार की आणखी खोल जाणार? याचे उत्तर अमेरिकेतील महागाई, रोजगारविषयक आकडे, Federal Reserveचे संकेत, डॉलरची दिशा, कच्च्या तेलाचे दर आणि पश्चिम आशियातील घडामोडी यावर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून राहणार आहे. बाजारातील तज्ज्ञांच्या मते आगामी काळात मौल्यवान धातूंमध्ये अस्थिरता कायम राहू शकते. विशेष म्हणजे २८ सप्टेंबरच्या घसरणीत सोन्याबरोबर चांदीलाही मोठा फटका बसला. त्यामुळे ‘सोन्याचा भाव पडतोय म्हणजे लगेच खरेदीची संधी’ किंवा ‘आता भाव आणखी नक्की पडणार’ अशा दोन्ही टोकाच्या निष्कर्षांपासून सावध राहणे गरजेचे आहे. सोने-चांदीच्या बाजाराला सध्या पितृपक्षापेक्षा अमेरिकन व्याजदर आणि जागतिक अर्थकारणाची अधिक चिंता आहे, एवढे मात्र या घसरणीने स्पष्ट केले आहे.