१ ऑक्टोबरपासून BSBD खात्यांच्या व्यवहारांचे गणित बदलेल; चार मोफत व्यवहारांनंतर ₹१५ शुल्क
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २१ ऑगस्ट २०२६ ।। स्टेट बँक ऑफ इंडियाच्या प्रत्येक ग्राहकाला हा नियम लागू होणार आहे, असे समजून घाबरण्याची गरज नाही. १ ऑक्टोबर २०२६ पासून बदल मुख्यतः Basic Savings Bank Deposit (BSBD) खातेदारांसाठी लागू होणार आहेत. SBIने या खात्यांच्या सेवा शुल्कात बदल केला असून, महिन्याला पहिल्या चार रोख पैसे काढण्याच्या व्यवहारांनंतर प्रत्येक अतिरिक्त व्यवहारावर ₹१५ आणि त्यावर GST आकारला जाणार आहे. त्यामुळे वारंवार रोख रक्कम काढणाऱ्या BSBD खातेदारांच्या खिशाला फटका बसू शकतो. हे खाते किमान शिल्लक न ठेवता मूलभूत बँकिंग सुविधा देण्यासाठी तयार करण्यात आले आहे. (Livemint)
आता खरी गंमत नियमाच्या दुसऱ्या भागात आहे. यापूर्वी डिजिटल व्यवहारांना चार मोफत व्यवहारांच्या गणनेतून वगळले जात होते; नव्या नियमांमध्ये ही सूट काढून टाकण्यात आली आहे. त्यामुळे मोफत व्यवहारांची मर्यादा मोजताना डिजिटल व्यवहारांचाही विचार होणार आहे. SBIच्या नव्या रचनेनुसार चार मोफत व्यवहारांनंतर रोख पैसे काढल्यास ₹१५ अधिक GST शुल्क लागू होईल. म्हणजे ‘डिजिटल व्यवहार वेगळे आणि कॅश व्यवहार वेगळे’ असे ग्राहकांना वाटत असेल, तर १ ऑक्टोबरनंतर हे गणित बदलणार आहे. (NDTV Profit)
या चार मोफत व्यवहारांच्या गणनेत नेमके कोणते व्यवहार येतात, हेही महत्त्वाचे आहे. SBIच्या बदललेल्या नियमांनुसार ATMमधून पैसे काढणे, शाखेतून रोख रक्कम घेणे तसेच Aadhaar Enabled Payment System (AEPS)द्वारे होणारे रोख व्यवहार यांचा विचार केला जाणार आहे. त्यामुळे महिन्याच्या सुरुवातीलाच वारंवार पैसे काढून पुन्हा जमा करणे, अशी सवय असेल तर आता व्यवहारांचे नियोजन करावे लागेल. मात्र सामान्य SBI Savings Account किंवा Salary Account असलेल्या प्रत्येक ग्राहकाला १ ऑक्टोबरपासून चारच कॅश विड्रॉलची मर्यादा लागू होत आहे, असा दावा चुकीचा आहे. त्या खात्यांसाठी ATM शुल्क आणि मोफत व्यवहारांचे वेगळे नियम आहेत. (Business Today)
बँकिंगच्या भाषेत नियम बदलणे सोपे; पण ग्राहकाला त्याचा अर्थ समजणे ही खरी कसरत! BSBD खाते वापरणाऱ्या ग्राहकांनी महिन्यात किती वेळा पैसे काढले, याची नोंद ठेवली तर अनावश्यक शुल्क टाळता येईल. विशेषतः ज्यांना छोट्या-छोट्या रकमा वारंवार काढण्याची सवय आहे, त्यांनी व्यवहार एकत्रित करण्याचा विचार करणे फायद्याचे ठरू शकते. पण ‘SBI खातेदारांसाठी कॅश विड्रॉल बंद’ किंवा ‘सर्व SBI ग्राहकांना १ ऑक्टोबरपासून शुल्क’ अशी भीती पसरवणे चुकीचे आहे. नियम विशिष्ट खात्यांसाठी आहेत. चार व्यवहारांपर्यंत मोफत सुविधा कायम आहे; त्यापुढेच ₹१५ प्लस GSTचा डंडा आहे. म्हणजे बँकेने दार बंद केलेले नाही—फक्त चौथ्या फेरीनंतर तिकीट काढायला सांगितले आहे!