पंजाबराव डख यांच्या अंदाजानुसार २५ ते २८ ऑगस्टदरम्यान काही भागांत जोरदार पावसाची शक्यता; मात्र हवामान विभागाचा अंदाज तुलनेने सावध
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २३ ऑगस्ट २०२६ ।। Maharashtra Rain Panjabrao Dakh News : पावसाळा सुरू असूनही आभाळाकडे पाहण्याची वेळ शेतकऱ्यावर आली आहे, हीच यंदाच्या मान्सूनची खरी शोकांतिका म्हणावी लागेल. राज्यातील काही भागांत पावसाने विश्रांती घेतल्याने खरीप पिकांची चिंता वाढली आहे. अशा परिस्थितीत हवामान अभ्यासक पंजाबराव डख यांनी ऑगस्टच्या अखेरच्या आठवड्यात पावसाची शक्यता व्यक्त केली आहे. त्यांच्या अंदाजानुसार २५ ते २८ ऑगस्टदरम्यान विदर्भातील काही जिल्ह्यांसह मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यातील काही भागांत पावसाचा जोर वाढू शकतो. धुळे, चंद्रपूर, वर्धा, नागपूर, भंडारा, गोंदिया, वाशिम, हिंगोली, अकोला, अमरावती, बुलढाणा, परभणी, नांदेड, बीड, जालना आणि छत्रपती संभाजीनगर परिसराचा त्यांनी उल्लेख केला आहे. मात्र हा वैयक्तिक हवामान अंदाज असून, अंतिम निर्णयासाठी अधिकृत हवामान विभागाच्या जिल्हानिहाय सूचनांकडे पाहणे महत्त्वाचे आहे.
दरम्यान, भारतीय हवामान विभागाच्या २१ ऑगस्टच्या उपलब्ध अंदाजाकडे पाहिले तर राज्यातील सर्व भागांसाठी सलग मुसळधार पावसाचे चित्र दिसत नाही. मुंबई हवामान केंद्राच्या पुढील पाच दिवसांच्या अंदाजात मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात काही ठिकाणी पावसाची शक्यता असली तरी मोठ्या प्रमाणावर मुसळधार पावसाचा इशारा देण्यात आलेला नाही. उलट काही भागांत कमाल तापमानात पुढील काही दिवस २ ते ३ अंश सेल्सिअस वाढ होण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. त्यामुळे ‘२५ ते २८ ऑगस्टला संपूर्ण महाराष्ट्रात मुसळधार पाऊस’ असा सरसकट अर्थ काढणे चुकीचे ठरेल. हवामान हे अंदाजाचे शास्त्र आहे; त्याला हमीपत्र समजणे शेतकऱ्यांसाठी धोकादायक ठरू शकते.
याचवेळी खासगी हवामान संस्थेच्या ताज्या विश्लेषणानेही चिंता कायम ठेवली आहे. २० ते ३१ ऑगस्टदरम्यान महाराष्ट्रात पाऊस तुलनेने कमजोर राहण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली असून विदर्भ आणि मराठवाड्यात पावसाची तूट अनुक्रमे सुमारे २२ आणि २१ टक्क्यांपर्यंत गेल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. मध्य महाराष्ट्रातील अतिरिक्त पाऊसही ऑगस्टमध्ये कमी झाला आहे. त्यामुळे काही ठिकाणी पाऊस झाला म्हणून संपूर्ण राज्याची तहान भागली, असे म्हणता येणार नाही. विशेषतः पावसावर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असलेल्या खरीप पिकांसाठी पुढील काही दिवस महत्त्वाचे आहेत. पाऊस पडला तर शेतकऱ्याला दिलासा; नाही पडला तर खर्च, पीक आणि कर्जाचा ताण पुन्हा डोक्यावर.
पंजाबराव डख यांच्या अंदाजानुसार सप्टेंबरच्या सुरुवातीला राज्यात पावसाचा जोर वाढू शकतो आणि परतीच्या पावसाचीही शक्यता त्यांनी व्यक्त केली आहे. मात्र शेतकऱ्यांनी केवळ एका अंदाजावर निर्णय न घेता IMD, कृषी विभाग आणि स्थानिक हवामान सूचना तपासूनच पेरणी, फवारणी किंवा खत व्यवस्थापनाची पुढील कामे करावीत. कारण आकाशात ढग दिसणे आणि शेतात पुरेसा पाऊस पडणे यात जमीन-अस्मानाचा फरक आहे. बळीराजाला सध्या आश्वासन नको, तर माती भिजवणारा, विहिरी भरवणारा आणि पिकांना उभारी देणारा पाऊस हवा आहे. आता आभाळानेही ‘तारीख पे तारीख’ देणे बंद करून प्रत्यक्षात बरसावे, एवढीच शेतकऱ्याची अपेक्षा!