Federal Bank कडून OneTag पोर्टेबिलिटी; कार, जीप आणि व्हॅनधारकांना डिजिटल पद्धतीने स्थलांतराची संधी
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २६ सप्टेंबर २०२६ ।। FASTag बदलायचा म्हटले की आधीचा टॅग बंद करा, विंडस्क्रीनवरचा स्टिकर काढा आणि पुन्हा नव्या बँकेचा FASTag घ्या, या सगळ्या कटकटीला आता काही प्रमाणात लगाम बसणार आहे. Federal Bank ने ‘OneTag – FASTag Portability’ सुविधा सुरू केली असून विद्यमान FASTag वाहनावर कायम ठेवून त्याची issuer bank Federal Bank कडे बदलण्याची सुविधा उपलब्ध केली आहे. मात्र एक महत्त्वाची दुरुस्ती अशी की, OneTag ही केवळ Federal Bank ची स्वतंत्र योजना नसून NHAIच्या पायाभूत व्यवस्थेवर आधारित राष्ट्रीय FASTag portability सुविधा आहे. केंद्रीय रस्ते वाहतूक व महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी ११ सप्टेंबर २०२६ रोजी मुंबईतील Global Fintech Fest 2026 मध्ये तिचे उद्घाटन केले.
याचा अर्थ वाहनधारकाच्या काचेवर चिकटलेला जुना FASTag उखडण्याची गरज नाही. Tag ID आणि वाहनाचा नोंदणी क्रमांकही कायम राहतो. बदल होतो तो FASTagशी संबंधित issuer bankचा. NHAIच्या RajmargYatra ॲपमध्ये वाहन क्रमांक नोंदवून पात्रता तपासावी लागते. त्यानंतर OTPद्वारे पडताळणी आणि पोर्टेबिलिटीसाठी संमती द्यावी लागते. Federal Bankच्या माहितीनुसार ही प्रक्रिया सुरू केल्यानंतर ७२ तासांच्या आत Federal Bank FASTag पोर्टलवर पुढील प्रक्रिया पूर्ण करावी लागते.
पण इथेही ‘बँक बदलली म्हणजे सगळे झाले’ असे समजणे धोकादायक ठरेल. सध्या ही सुविधा Vehicle Class 4 (VC4) मधील कार, जीप आणि व्हॅनसाठी उपलब्ध असल्याचे Federal Bankने नमूद केले आहे. विद्यमान FASTag सक्रिय असणे, त्यावर वाहन क्रमांक अचूक अद्ययावत असणे, कोणताही सक्रिय वाद नसणे आणि तो टॅग यापूर्वी पोर्ट केलेला नसणे, या अटी लागू आहेत. त्यामुळे प्रत्येक FASTagधारकाला ही सुविधा आपोआप मिळेलच असे नाही.
आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे जुन्या बँकेचे खाते आणि त्यातील शिल्लक. पोर्टेबिलिटी पूर्ण झाल्यानंतर जुन्या issuerकडील FASTag wallet बंद करून उपलब्ध शिल्लक रक्कम परत करण्याची प्रक्रिया केली जाते. तसेच नवीन issuerकडे ग्राहक पडताळणीची प्रक्रिया पूर्ण करावी लागते. एकदा FASTag पोर्ट केल्यानंतर पुन्हा पोर्ट करण्यासाठी सहा महिन्यांचा cooling period असल्याचे उपलब्ध माहितीत नमूद आहे.
FASTagच्या जगात ही बदलाची दिशा आहे. पूर्वी बँक बदलण्यासाठी टॅग बदलावा लागत होता; आता टॅग तोच, वाहन तेच, Tag ID तोच आणि बदल फक्त सेवा देणाऱ्या बँकेचा. राष्ट्रीय महामार्गांवरील टोल वसुली अधिकाधिक डिजिटल होत असताना ग्राहकाला पर्याय देण्याच्या दृष्टीने OneTag महत्त्वाचे ठरते. नितीन गडकरी यांनीही FASTagमधून होणाऱ्या राष्ट्रीय महामार्ग शुल्कवसुलीपैकी ९८ टक्क्यांहून अधिक व्यवहार डिजिटल असल्याचे सांगितले आहे.