अमेरिकी रोजगार आकडे, फेडचे संकेत, डॉलर, रोखे उत्पन्न आणि पश्चिम आशियातील तणाव यामुळे मौल्यवान धातूंच्या बाजारात पुन्हा मोठ्या चढ-उताराची शक्यता; गुंतवणूकदारांचे लक्ष आता अमेरिकेच्या रोजगार अहवालाकडे
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दि. २८ सप्टेंबर २०२६ ।। सोनं-चांदी म्हणजे भारतीयांच्या भावविश्वातील हळवं प्रकरण; पण बाजाराला भावनेपेक्षा आकडेच प्रिय असतात! गेल्या आठवड्यात या दोन्ही मौल्यवान धातूंवर विक्रीचा दबाव आला. मल्टी कमोडिटी एक्सचेंजवर (MCX) ऑक्टोबर डिलिव्हरीच्या सोन्याच्या वायदा भावात तब्बल ३,५०० रुपयांची, म्हणजे सुमारे २.३ टक्क्यांची घसरण होऊन भाव १.५० लाख रुपये प्रति १० ग्रॅमवर आला. चांदीच्या वायदा भावातही ६,९०७ रुपयांची म्हणजे तीन टक्क्यांची घट झाली आणि भाव २.३४ लाख रुपये प्रति किलोवर स्थिरावला. जागतिक बाजारातही चित्र फार वेगळे नव्हते. COMEXवरील डिसेंबर डिलिव्हरीच्या सोन्याचा भाव १०३.७ डॉलरने घसरून ४,३२१.२० डॉलर प्रति औंस, तर चांदीचा भाव २.३५ डॉलरने कमी होऊन ६४.८० डॉलर प्रति औंस झाला. उपलब्ध ताज्या वृत्तांतांमध्ये हेच आकडे नोंदवले आहेत.
आता प्रश्न आहे—पुढे काय? याचे उत्तर कोणत्याही ज्योतिषाच्या पंचांगात नाही; ते अमेरिकेच्या आर्थिक आकडेवारीत दडले आहे. एलकेपी सिक्युरिटीजचे कमोडिटी आणि करन्सी रिसर्च विश्लेषक जतिन त्रिवेदी यांच्या मते, बाजाराचे लक्ष अमेरिकेतील बिगर-कृषी रोजगार आणि बेरोजगारीच्या आकडेवारीवर राहील. ऑक्टोबरमध्ये फेडरल रिझर्व्हच्या व्याजदरविषयक निर्णयाच्या अपेक्षा ठरविण्यात या आकडेवारीची भूमिका महत्त्वाची असेल. त्याचबरोबर अमेरिकेतील कन्झ्युमर कॉन्फिडन्स, जीडीपी, पीसीई महागाई, युरोझोनमधील महागाई, उत्पादन क्षेत्रातील पीएमआय आणि फेड अधिकाऱ्यांची वक्तव्येही बाजाराला दिशा देऊ शकतात. मजबूत रोजगार आकडेवारी आल्यास कठोर आर्थिक धोरणाच्या अपेक्षा वाढून सोन्यावर दबाव येऊ शकतो; उलट रोजगार बाजार कमकुवत दिसल्यास व्याजदरविषयक अपेक्षा नरम होऊन डॉलरवर दबाव येण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे या आठवड्यात ‘भाव किती वाढेल?’ यापेक्षा ‘अमेरिकेचे आकडे काय सांगतात?’ हा अधिक महत्त्वाचा प्रश्न ठरणार आहे.
जेएम फायनान्शियल सर्व्हिसेसचे सीनियर व्हाइस प्रेसिडेंट प्रणव मेर यांनी आणखी एका महत्त्वाच्या घटकाकडे लक्ष वेधले आहे—अमेरिकेचे रोखे उत्पन्न. त्यांच्या मते, दहा वर्षांच्या अमेरिकन ट्रेझरी यील्डने २००७ नंतरची उच्च पातळी गाठली असून ३० वर्षांचे यील्डही २००४ नंतरच्या उच्च पातळीच्या जवळ आहे. दीर्घकालीन रोख्यांवरील वाढते उत्पन्न सोन्या-चांदीसारख्या उत्पन्न न देणाऱ्या मालमत्तेचे आकर्षण कमी करू शकते. त्यात कच्च्या तेलाच्या किमती, रशिया-युक्रेन संघर्ष आणि पश्चिम आशियातील तणावाची भर आहे. त्यामुळे बाजाराला एका बातमीवर सुखावून आणि दुसऱ्या बातमीवर घाबरून चालणार नाही; पुढील काही दिवस अस्थिरतेचे असू शकतात. विशेष म्हणजे २ ऑक्टोबर, महात्मा गांधी जयंतीनिमित्त MCXचे सकाळचे आणि संध्याकाळचे दोन्ही व्यवहार बंद राहणार आहेत. म्हणजेच आठवड्याच्या अखेरीस बाजाराला सुट्टी, पण सोन्या-चांदीच्या भावाला सुट्टी असेलच असे नाही!