२० ऑक्टोबरपर्यंत २,२९१ रुग्णांची नोंद; १४ लाख घरांची तपासणी, २,६६४ मिळकतींना नोटिसा आणि ६.३० लाखांचा दंड.
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। पुणे शहरात डेंग्यूचा वाढता प्रादुर्भाव हा केवळ पावसाळ्यानंतरचा तापाचा प्रश्न राहिलेला नाही; तो महापालिकेच्या स्वच्छता, बांधकाम नियंत्रण आणि सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्थेची कसोटी ठरत आहे. २० ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत शहरात डेंग्यूचे २ हजार २९१ रुग्ण नोंदवण्यात आले आहेत. २०२४ मध्ये ४ हजार ९०८, तर २०२५ मध्ये २ हजार ३९१ रुग्ण आढळले होते. म्हणजे यंदाची संख्या मागील वर्षाच्या एकूण आकड्याच्या जवळ पोहोचली आहे. या पार्श्वभूमीवर महापालिका आयुक्त नवल किशोर राम यांनी शनिवारी, २४ ऑक्टोबर रोजी बाणेर येथील नव्याने उभारलेल्या डॉ. नायडू संसर्गजन्य आजार रुग्णालयाला भेट देऊन उपचारव्यवस्थेचा आढावा घेतला. आरोग्य विभागाबरोबरच बांधकाम, अतिक्रमण आणि घनकचरा व्यवस्थापन विभागांनी समन्वयाने काम करण्याचे निर्देश त्यांनी दिले. प्रश्न एवढाच की, डासांची उत्पत्ती होण्यापूर्वीच प्रतिबंधात्मक कारवाई का होत नाही? रुग्ण वाढल्यानंतर बैठका, पाहण्या आणि आदेशांचा धुरळा उडवण्यापेक्षा नियमित देखरेख प्रभावी ठरली असती, तर नागरिकांना या संकटाचा इतका सामना करावा लागला असता का?
महापालिकेच्या पथकांनी आतापर्यंत सुमारे १४ लाख घरांना भेटी देऊन २८ लाख ३१ हजार ३८६ पाणीसाठ्यांची तपासणी केली. त्यामध्ये १३ हजार घरांतील १८ हजार ८८५ कंटेनरमध्ये एडिस डासांच्या अळ्या आढळल्या. याप्रकरणी २ हजार ६६४ मिळकतींना नोटिसा बजावून ६ लाख ३० हजार रुपयांचा दंड वसूल करण्यात आला. बांधकामांच्या ठिकाणी साचलेले पाणी, कचऱ्याचे ढीग, घरांतील कुंड्या आणि उघडे पाणीसाठे डासांच्या पैदाशीसाठी पोषक ठरत आहेत. शहरात बांधकामे उभी राहत असताना त्याठिकाणी पाणी साचू नये, याची जबाबदारी कोणाची, हा प्रश्न प्रशासनाने गांभीर्याने घ्यायला हवा. दंडाची रक्कम वसूल करणे आवश्यक असले, तरी डासांची उत्पत्ती रोखण्यात प्रत्यक्ष किती यश आले, याचाही नियमित हिशेब जनतेसमोर मांडला पाहिजे. केवळ फवारणी करून डेंग्यूचा प्रश्न सुटत नाही; पाणीसाठे नष्ट करणे आणि सातत्याने तपासणी करणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
उपचारांसाठी महापालिकेच्या दवाखान्यांत मोफत रॅपिड डायग्नोस्टिक किट उपलब्ध असून, डॉ. नायडू, डॉ. कोटणीस आणि कमला नेहरू रुग्णालयांत पुष्टीकरण चाचण्यांची सुविधा आहे. डॉ. नायडू रुग्णालयात डेंग्यू रुग्णांसाठी ५० खाटा राखीव असून, पाहणीवेळी ३५ खाटा रिक्त असल्याची माहिती प्रशासनाने दिली. आयुक्त नवल किशोर राम यांनी नागरिकांना घाबरून न जाता लक्षणे दिसल्यास त्वरित वैद्यकीय मदत घेण्याचे आवाहन केले आहे. नागरिकांनी घराभोवती पाणी साचू देऊ नये, पाण्याची भांडी झाकून ठेवावीत आणि आठवड्यातून एक दिवस साठे रिकामे करून स्वच्छ करावेत. प्रशासनानेही बांधकामस्थळांपासून कचरा डेपोपर्यंत नियमित तपासणी केली पाहिजे. डेंग्यूविरुद्धची लढाई केवळ नागरिकांची जबाबदारी नाही; महापालिकेच्या प्रत्येक संबंधित विभागाने आपल्या कामाचा हिशेब द्यायला हवा.