कोंढवा आणि आळंदीत एफडीएचा दणका; १,४९१ किलो लाडू, बुंदी आणि बर्फीचा साठा नष्ट, गायत्री लाडू भांडारचा परवाना निलंबित
महाराष्ट्र २४ ।। ऑनलाईन ।। विशेष प्रतिनिधी ।। दिवाळीचा गोडवा जिभेवर रेंगाळावा, विषारी परिणाम शरीरात उतरू नयेत, एवढी माफक अपेक्षा ग्राहकांची असते. मात्र, काही मिठाई उत्पादकांच्या नफेखोरीपुढे ग्राहकांच्या आरोग्याची किंमत कवडीमोल ठरत असल्याचे पुण्यातील अन्न व औषध प्रशासनाच्या (एफडीए) कारवाईने पुन्हा उघड केले आहे. सणासुदीच्या गर्दीत मिठाईची मागणी वाढली की गुणवत्तेचे नियमही काही व्यावसायिकांना आठवत नाहीत, हे दुर्दैव! कोंढवा बुद्रुक आणि आळंदी परिसरातील दोन मिठाई केंद्रांवर धडक कारवाई करून प्रशासनाने तब्बल १ हजार ४९१ किलो मिठाई जप्त करून जागेवरच नष्ट केली. या साठ्याची एकत्रित किंमत अंदाजे २ लाख ९४ हजार ९०० रुपये असल्याचे वृत्त आहे. कोंढवा बुद्रुकच्या टिळेकरनगरमधील मे. गायत्री लाडू भांडार येथे अन्न सुरक्षा अधिकारी के. व्ही. बारवकर यांच्या पथकाने तपासणी केली. तेथे १ हजार ८ किलो मोतीचूर लाडू आणि १८० किलो मोतीचूर बुंदी असा एकूण १ हजार १८८ किलो साठा आढळला. या उत्पादनांचा अन्न परवाना तत्काळ निलंबित करण्यात आला. सणाच्या नावाखाली निकृष्ट अन्न विकून ग्राहकांच्या ताटात धोका वाढविणाऱ्यांना ही कारवाई चपराक आहे.
दुसरी कारवाई २ नोव्हेंबर रोजी खेड तालुक्यातील धानोरे येथील मे. आर. बिकानेर मिठाई केंद्रावर करण्यात आली. माऊली कॉम्प्लेक्स, आळंदी-मरकळ रोडवरील या केंद्रातून ३०३ किलो बर्फी जप्त करण्यात आली. तिची किंमत १ लाख २१ हजार २०० रुपये असल्याचे सांगण्यात आले. तपासणीत हा साठा निकृष्ट दर्जाचा असल्याचा संशय व्यक्त झाला. विशेष म्हणजे मिठाईवर आवश्यक लेबल नव्हते आणि खरेदीची बिलेही उपलब्ध नव्हती. अन्नपदार्थ कुठून आले, कधी तयार झाले, त्यांची मुदत किती आणि त्यात नेमके काय वापरले आहे, याचा मागोवा घेण्यासाठी लेबल व बिलांची आवश्यकता असते. या मूलभूत नियमांनाच हरताळ फासला जात असेल, तर ग्राहकांनी विश्वास तरी कोणावर ठेवायचा? याच केंद्रातून कलाकंदाचा नमुनाही प्रयोगशाळेतील तपासणीसाठी घेण्यात आला आहे. ही कारवाई सहआयुक्त श्रीकांत करकळे यांच्या मार्गदर्शनाखाली अन्न सुरक्षा अधिकारी एच. आर. मारेवार आणि एस. एन. चट्टे यांनी केली. या मोहिमेत संशयास्पद अन्नसाठा बाजारपेठेत पोहोचण्यापूर्वी रोखण्याचा प्रशासनाचा प्रयत्न आहे. मात्र, दोन ठिकाणांवरील कारवाई म्हणजे संपूर्ण बाजारपेठ सुरक्षित झाल्याचा दाखला नव्हे. मिठाईच्या दुकानांमागील उत्पादन केंद्रे, साठवणूक व्यवस्था आणि पुरवठा साखळीवरही सातत्याने लक्ष ठेवावे लागणार आहे.
एफडीएने मिठाई उत्पादक आणि विक्रेत्यांना अन्नपदार्थांची सुरक्षित साठवणूक, योग्य तापमान, अनिवार्य लेबलिंग आणि खरेदीची बिले जतन करण्याचे आवाहन केले आहे. मात्र, केवळ आवाहनांनी भेसळीचे साम्राज्य संपत नाही. नियम मोडणाऱ्यांवर परवाना निलंबनाबरोबरच कायद्यानुसार कठोर कारवाई झाली पाहिजे. ग्राहकांनीही आकर्षक रंग, स्वस्त दर आणि उघड्यावर ठेवलेली मिठाई पाहून भुलू नये. विक्रेत्यांकडून बिल मागणे, पॅकबंद पदार्थांवरील उत्पादन तारीख आणि मुदत तपासणे ही प्रत्येकाची जबाबदारी आहे. विशेषतः लहान मुले आणि ज्येष्ठ नागरिकांच्या आरोग्याचा प्रश्न असल्याने निष्काळजीपणाला माफी नसावी. दिवाळीचा आनंद साजरा करताना विषारी गोडव्याची भेट कोणालाही नको. प्रशासनाने जप्त केलेली मिठाई नष्ट केली; आता अशा प्रकारांना जन्म देणारी नफेखोरी आणि बेफिकिरीही नष्ट करण्यासाठी नियमित तपासणी, प्रयोगशाळा अहवाल आणि दोषींवर परिणामकारक कारवाई आवश्यक आहे. ग्राहकांच्या आरोग्याशी खेळणाऱ्यांना सणासुदीचा हंगाम हा मोकळा परवाना मिळता कामा नये. गोडधोड विकण्याचा अधिकार आहे; पण विषारी निष्काळजीपणा विकण्याचा अधिकार कोणालाही नाही.